De nieuwe ruimtetelescoop Lazuli is een project van de Amerikaanse wetenschapsorganisatie Schmidt Sciences. Het wordt de eerste private ruimtetelescoop van dit type. Met een hoofdspiegel die groter is dan die van de beroemde Hubble-ruimtetelescoop, belooft Lazuli een indrukwekkend staaltje techniek te worden.
De telescoop kan het heelal in 23 verschillende golflengtebanden bekijken, van zichtbaar licht tot infrarood. Ook krijgt hij een instrument waarmee astronomen de chemische samenstelling van verre hemellichamen kunnen onderzoeken. Maar zijn grootste troef is een apparaat met de naam ExtraSolar Coronagraph (ESC).
Een vuurvliegje in een schijnwerper
Het rechtstreeks fotograferen van een exoplaneet is ontzettend lastig. Sommige planeten zijn namelijk een miljard keer zwakker dan de ster waar ze omheen draaien. Vergelijk het met een vuurvliegje dat vlak naast een gigantische schijnwerper vliegt. Probeer dat maar eens te fotograferen. De ESC moet dat probleem oplossen door het verblindende sterrenlicht te blokkeren. Zo kan Lazuli het zwakke licht opvangen dat door planeten wordt weerkaatst. Ineens komen werelden in beeld die tot nu toe vrijwel onzichtbaar bleven.
Lees meer: James Webb doet bijzondere ontdekking op mysterieuze wereld op 7,5 lichtjaar van de aarde
27 planeten op het verlanglijstje
Astronomen Logan Pearce en Ewan Douglas hebben alvast een verlanglijstje opgesteld. Daarop staan 27 exoplaneten die bijzonder geschikt lijken voor onderzoek met Lazuli. Het gaat om werelden die nog nooit rechtstreeks zijn onderzocht, of waarvan we slechts beperkte gegevens hebben. Ook planeten rond de ster Beta Pictoris staan op de lijst. Het onderzoek moet nog door andere wetenschappers worden beoordeeld. Bovendien is het lijstje voorlopig slechts een voorstel. Of Lazuli deze 27 planeten daadwerkelijk gaat bekijken, staat nog niet vast.
Tot nu toe richten veel gedetailleerde onderzoeken zich op zogenoemde hete Jupiters. Dat zijn gigantische gasplaneten die zo dicht rond hun ster draaien dat ze verschroeiend heet worden. Interessant, maar ze lijken nauwelijks op de planeten in ons eigen zonnestelsel. Lazuli moet juist koelere gasreuzen kunnen bestuderen, vergelijkbaar met Jupiter en Saturnus. Door hun atmosferen te onderzoeken, hopen astronomen beter te begrijpen hoe zulke planeten zijn opgebouwd.
Samen zien ze meer
Lazuli gaat niet alleen aan het werk. De ruimtetelescoop maakt deel uit van een netwerk met drie andere observatoria: Argus, LFAST en de Deep Synoptic Array. “Een belangrijke reden waarom we dit een systeem noemen, is dat de observatoria met elkaar kunnen samenwerken”, vertelde astronoom Arpita Roy van Schmidt Sciences eerder aan IFLScience. “Als je met Argus iets ontdekt, kun je dat eenvoudig verder onderzoeken met LFAST of Lazuli.” Alle gegevens worden op één plek verzameld, zodat onderzoekers ontdekkingen sneller kunnen vergelijken en opvolgen.
Op weg naar een tweede aarde?
Lazuli is niet de enige telescoop die de komende jaren verre planeten beter zichtbaar moet maken. Ook de Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop en de toekomstige Extremely Large Telescope gaan daarbij een belangrijke rol spelen.
Voorlopig draait het vooral om grote gasplaneten. Maar uiteindelijk willen astronomen iets veel spannenders: een kleine, rotsachtige planeet zoals de aarde rechtstreeks fotograferen. Misschien ontdekken we dan ooit een wereld met oceanen, wolken en omstandigheden die op de onze lijken. Wie weet blijkt dat piepkleine lichtpuntje tussen de sterren wel een tweede thuis te zijn.
Lees ook: NASA-astronaut zeker van buitenaards leven: “We kunnen onmogelijk de enigen zijn”
