Het draait allemaal om WISE 0855, een bijzonder koud hemellichaam dat ongeveer even groot is als Jupiter. Met een afstand van 7,5 lichtjaar ligt deze wereld astronomisch gezien bijna om de hoek. Al moet je voor een bezoekje nog altijd zo’n 71 biljoen kilometer afleggen.
Een vreemde buur in de ruimte
WISE 0855 werd in 2010 voor het eerst vastgelegd door de ruimtetelescoop WISE. Vier jaar later ontdekte astronoom Kevin Luhman het object in de verzamelde gegevens. Officieel is WISE 0855 geen planeet, maar een bruine dwerg. Dat is een soort mislukte ster die niet genoeg massa heeft om langdurig waterstof te laten fuseren zoals onze zon. Het resultaat is een koude, donkere wereld met een opvallend interessante atmosfeer.
Wolken met een eigen wil
Onderzoekers van de Universiteit van Arizona richtten de krachtige James Webb-ruimtetelescoop elf uur lang op WISE 0855. Iedere vijftien minuten maakten ze een nieuwe analyse van het infrarode licht. Dat leverde een bijzondere ontdekking op. De atmosfeer bevat waterwolken die voortdurend van dikte veranderen. Terwijl WISE 0855 ronddraait, verschijnen verschillende wolkengebieden in beeld.
Het lijkt een beetje op de wolkenvelden die op aarde voorbijtrekken. Alleen zijn de omstandigheden op deze verre wereld compleet anders. Vanuit diepere lagen van de atmosfeer stijgen gassen omhoog, die de wolkenvorming beïnvloeden. Een gezellig buitje zoals in Nederland hoef je er dus niet te verwachten.
Lees meer: Een kosmische doorbraak? Astronomen vangen mysterieuze radiosignalen op van verre planeet
James Webb ziet meer
Wolken op andere werelden zijn op zichzelf geen nieuws. Zelfs Mars heeft wolken en op sommige exoplaneten zweven mogelijk wolken van verdampte metalen door de atmosfeer. Wat WISE 0855 bijzonder maakt, is dat wetenschappers de veranderingen in waterwolken daadwerkelijk kunnen volgen. Volgens onderzoeker Brittany Miles was dat vroeger vrijwel onmogelijk. Eerdere metingen gooiden de effecten van wolken, temperatuur en chemische stoffen als het ware op één hoop.
James Webb kan die eigenschappen veel beter uit elkaar houden. Daardoor krijgen astronomen een duidelijker beeld van wat zich in de atmosfeer afspeelt. De resultaten verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift The Astronomical Journal.
Een tweede aarde? Vergeet het maar
Waterwolken klinken veelbelovend, zeker voor iedereen die droomt van buitenaards leven. Maar WISE 0855 is bepaald geen tropisch vakantieparadijs. De bruine dwerg is extreem koud en lijkt qua atmosfeer veel meer op Jupiter dan op onze eigen planeet. Bovendien ontbreekt een vast aardachtig oppervlak waarop je even een wandeling kunt maken. De ontdekking betekent dus niet dat astronomen een tweede aarde hebben gevonden.
Het heelal krijgt een weerbericht
De echte doorbraak zit in de techniek. Astronomen kunnen nu niet alleen onderzoeken welke stoffen zich in een verre atmosfeer bevinden, maar ook hoe die atmosfeer in de loop van de tijd verandert. Dat opent de deur naar gedetailleerde weerstudies van andere planeten en bruine dwergen. Misschien kunnen wetenschappers in de toekomst zelfs stormen en wolkenpatronen op verre werelden in kaart brengen.
Lees ook: Nieuwe studie voorspelt ondergang van ons zonnestelsel en de zon is de grote boosdoener
