De hoofdrolspeler in dit kosmische verhaal is Beta Pictoris b. Een gigantische gasplaneet die ongeveer tien keer zo zwaar is als Jupiter. Niet bepaald een plek waar je binnenkort je vakantie boekt.
In de zomer van 2026 ontdekten astronomen dat deze verre planeet aanhoudende radiosignalen produceert. Ze gebruikten daarvoor de MeerKAT-radiotelescoop in Zuid-Afrika. Dit indrukwekkende netwerk van 64 schotelantennes kan zelfs de zwakste signalen uit het heelal opvangen. Aanvankelijk twijfelden onderzoekers over de herkomst. Kwamen de radiogolven van de planeet zelf of van de ster waar Beta Pictoris b omheen draait? Na uitgebreid onderzoek wezen de metingen naar de planeet.
Buitenaards bezoek? Niet zo snel
Radiosignalen uit de ruimte klinken natuurlijk als het begin van een sciencefictionfilm. Misschien probeert een buitenaardse beschaving ons iets te vertellen? Helaas voor liefhebbers van vliegende schotels ligt de verklaring waarschijnlijk een stuk dichter bij huis. Althans, natuurkundig gezien.
Planeten kunnen namelijk zelf radiogolven produceren. Jupiter doet dat bijvoorbeeld ook. Daar zijn geen groene mannetjes of buitenaardse zendmasten voor nodig. Bij Beta Pictoris b vermoeden onderzoekers dat de signalen ontstaan door hetzelfde natuurkundige proces dat op aarde het noorderlicht veroorzaakt. Dat maakt deze ontdekking juist zo bijzonder.
Lees meer: Nieuwe studie voorspelt ondergang van ons zonnestelsel en de zon is de grote boosdoener
Noorderlicht op steroïden
Het magnetische veld van Beta Pictoris b blijkt volgens de onderzoeksgegevens meer dan duizend keer sterker dan dat van de aarde. Wanneer geladen deeltjes in aanraking komen met zo’n magnetisch veld, kunnen spectaculaire verschijnselen ontstaan. Denk aan het noorderlicht, maar dan op een schaal die onze verbeelding behoorlijk op de proef stelt.
De wisselwerking tussen het magnetische veld en geladen deeltjes kan ook krachtige radiosignalen produceren. Dankzij die signalen kunnen astronomen nu iets meten wat normaal gesproken vrijwel onzichtbaar blijft: het magnetische veld van een planeet buiten ons zonnestelsel.
Een kosmische doorbraak
Waarom is dat zo belangrijk? Omdat magnetische velden mogelijk een sleutelrol spelen bij het ontstaan en behouden van leefbare omstandigheden. Het magnetische veld van de aarde helpt onze planeet beschermen tegen schadelijke geladen deeltjes van de zon. Zonder die bescherming zou het voor onze atmosfeer een stuk moeilijker kunnen zijn om stand te houden.
Door magnetische velden van exoplaneten te onderzoeken, kunnen wetenschappers beter inschatten welke verre werelden mogelijk geschikt zijn voor leven. Beta Pictoris b zelf valt waarschijnlijk af. Deze enorme gasreus is niet bepaald een tweede aarde. Maar de techniek kan in de toekomst helpen bij het onderzoeken van kleinere, rotsachtige planeten. Zoals HD 20794 d, een mogelijk leefbare superaarde op ongeveer twintig lichtjaar afstand.
Wie weet luistert er iemand mee
De ontdekking betekent dus niet dat we eindelijk contact hebben gelegd met buitenaards leven. Wel krijgen astronomen er een krachtig hulpmiddel bij om het heelal verder te verkennen. Misschien vinden we dankzij deze radiosignalen ooit een planeet die verrassend veel op de aarde lijkt. Wie weet ontdekken we daar uiteindelijk meer dan alleen een magnetisch veld.
Lees meer: Na 8.000 jaar krijgt deze man uit de steentijd eindelijk weer een gezicht
