Space

NASA bouwt nieuwe ruimtetelescoop die verborgen deel van het heelal zichtbaar moet maken

6 oktober 2026 14:00

2 min. leestijd

Afbeelding: NASA / Unsplash

NASA heeft een nieuwe ruimtetelescoop op de planning staan. PRIMA moet vanaf 2033 naar een deel van het heelal kijken dat voor andere telescopen grotendeels verborgen blijft. En daar valt nogal wat te ontdekken. Van de geboorte van planeten en sterren tot groeiende zwarte gaten en mogelijk zelfs de kosmische oorsprong van water.

PRIMA staat voor PRobe far-Infrared Mission for Astrophysics. De telescoop is de eerste missie binnen Probe Explorers, een gloednieuwe categorie van NASA. Het prijskaartje kan oplopen tot 1,2 miljard dollar. Geen goedkope verrekijker dus.

Kijken waar Webb stopt

PRIMA gaat het heelal bekijken in ver-infrarood licht. Dat klinkt technisch, maar het idee is simpel. In dat deel van het lichtspectrum zitten signalen verstopt die andere ruimtetelescopen moeilijk of helemaal niet kunnen zien. De telescoop vult daarmee het gat tussen infraroodobservatoria zoals de James Webb Space Telescope en radiotelescopen.

“De PRIMA-missie is het volgende venster van de mensheid op het verre heelal”, zegt Nicky Fox van NASA. “We kunnen verborgen verschijnselen uit de kosmische geschiedenis zichtbaar maken en beter begrijpen hoe planeten, sterren en zwarte gaten zijn ontstaan. Zelfs de vraag hoe water op aarde terechtkwam, komt aan bod.” Geen bescheiden boodschappenlijstje.

Een foto vanuit een telescoop — Jeremy Thomas / Unsplash

Lees ook: Had Venus ooit een maan? Nieuw onderzoek wijst op een verwoestend einde

Zwarte gaten en babysterren

PRIMA krijgt een telescoop met een diameter van ongeveer 1,8 meter. Daarmee gaat het observatorium grote delen van de ruimte uiterst gevoelig afspeuren. Wetenschappers willen onder meer zien hoe planeten buiten ons zonnestelsel ontstaan. Ook de relatie tussen sterrenstelsels en hun zwarte gaten staat hoog op het lijstje.

Een ander belangrijk doelwit is kosmisch stof. Dat klinkt misschien als iets waar je een gigantische plumeau voor nodig hebt, maar het vertelt juist veel over de geschiedenis van het universum. In dat stof zitten zware elementen die belangrijk zijn voor de vorming van sterren en planeten.

Eerst nog even bouwen

NASA heeft PRIMA nu doorgestuurd naar Phase B. Ingenieurs gaan het ontwerp en de benodigde technologie verder uitwerken. Daarna moet NASA nog beslissen of de missie daadwerkelijk gebouwd en gelanceerd mag worden. Als alles volgens plan verloopt, vertrekt PRIMA in 2033. De missie moet vervolgens minstens vijf jaar onderzoek doen.

Een nieuwe kosmische speurneus

NASA’s Jet Propulsion Laboratory krijgt de leiding over het project. Ook verschillende internationale ruimtevaartorganisaties werken mee, waaronder JAXA, het Duitse DLR en de Canadian Space Agency.

PRIMA moet straks samenwerken met telescopen zoals James Webb en de Nancy Grace Roman Space Telescope. Niet om nóg meer fraaie ruimtefoto’s te verzamelen, maar om ontbrekende hoofdstukken uit het verhaal van het heelal boven water te krijgen.