Uber krijgt gigantische boete van €825 miljoen in Nederland: algoritme zou chauffeurs buitenspel hebben gezet

Het gaat om een van de grootste privacyboetes die ooit in Europa zijn uitgedeeld. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft Uber een boete van €825 miljoen, omgerekend ongeveer 966 miljoen dollar, opgelegd vanwege het gebruik van geautomatiseerde systemen bij het blokkeren van accounts van chauffeurs. Uber is het er absoluut mee oneens en kondigt beroep aan.

Een algoritme dat bepaalt of je nog kunt werken

De zaak draait om Europese Uber-chauffeurs van wie het account tussen 2020 en 2022 gedeactiveerd is. Uber gebruikte geautomatiseerde systemen om mogelijk verdachte activiteiten op te sporen. Denk bijvoorbeeld aan een chauffeur die volgens het systeem onnodig omreed om een hogere ritprijs te krijgen, of ritten accepteerde zonder de bedoeling ze daadwerkelijk uit te voeren. In sommige gevallen werd het account vervolgens automatisch tijdelijk geblokkeerd.

En daar zit volgens de AP het probleem. Onder de Europese AVG hebben mensen het recht om niet zomaar te worden onderworpen aan een volledig geautomatiseerd besluit wanneer dat grote gevolgen voor hun leven heeft. Iemand de toegang ontzeggen tot een platform waarmee hij of zij geld verdient, kan zo’n belangrijk gevolg zijn. De regels vereisen onder meer echte menselijke tussenkomst en mogelijkheden om zo’n beslissing aan te vechten.

Volgens de toezichthouder informeerde Uber chauffeurs bovendien onvoldoende over de manier waarop deze beslissingen genomen zijn.

Uber: er keken wel degelijk mensen mee

Uber bestrijdt een belangrijk deel van die lezing. Het bedrijf zegt dat tijdelijke blokkades vanwege vermoedelijke fraude doorgaans kort duurden en dat accounts niet permanent zijn verwijderd zonder menselijke beoordeling.

De AP stelt echter dat chauffeurs met een lage klantenscore in sommige gevallen wél volledig automatisch permanent konden worden gedeactiveerd. Uber ontkent dat permanente verwijderingen ooit volledig geautomatiseerd plaatsvonden.

Uber wijst bovendien op het volgens het bedrijf beperkte aantal getroffen chauffeurs. In 2021 zouden 126 Europese chauffeurs vanwege een lage beoordeling zijn gedeactiveerd. Mede daarom noemt het bedrijf een boete van €825 miljoen buitenproportioneel.

Lees ook: 5 dingen die ons opvielen tijdens een testrit met de Zeekr 7GT

Op één na grootste AVG-boete ooit

Het bedrag is uitzonderlijk. Als de boete uiteindelijk standhoudt, is het volgens Reuters de op één na hoogste AVG-boete ooit. Alleen Meta kreeg een grotere: €1,2 miljard in 2023 vanwege het versturen van gegevens van Europese Facebook-gebruikers naar de Verenigde Staten. Ook Meta vecht die straf aan. De AVG staat bij zware overtredingen boetes toe van maximaal €20 miljoen of 4 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is.

Niet Ubers eerste Nederlandse megaboete

In 2024 legde dezelfde Autoriteit Persoonsgegevens het bedrijf al een boete van €290 miljoen op. Uber zou gegevens van Europese chauffeurs meer dan twee jaar zonder voldoende bescherming naar de Verenigde Staten hebben doorgestuurd. Het ging onder meer om locatiegegevens, foto’s, betaalgegevens en identiteitsbewijzen en in sommige gevallen om medische en strafrechtelijke gegevens. Ook tegen die boete ging Uber in beroep.

Eerder kreeg Uber nog een Nederlandse boete van €10 miljoen, omdat het onvoldoende duidelijk was over het bewaren en doorgeven van persoonsgegevens en het chauffeurs te moeilijk zou hebben gemaakt hun privacyrechten uit te oefenen. Ook die boete is aangevochten.

Tel je deze drie Nederlandse privacyboetes bij elkaar op, dan is aan Uber inmiddels voor €1,125 miljard aan straffen opgelegd. Een flink bedrag, al betekent het lopende beroep dat nog lang niet vaststaat hoeveel Uber uiteindelijk daadwerkelijk moet betalen.

Opvallend genoeg begon de nieuwste zaak niet in Nederland, maar na klachten vanuit Frankrijk. Toch kwam het onderzoek bij de Nederlandse privacywaakhond terecht omdat het Europese hoofdkantoor van Uber in Amsterdam is gevestigd.

Lees ook: Deze Belgische Toyota GT86 kan straks een echte Hot Wheels-auto worden