NASA staat mogelijk op het punt een van de meest mysterieuze vliegtuigen van de Amerikaanse luchtmacht een compleet nieuw leven te geven. Het gaat om een geheimzinnige Boeing 737 die jarenlang onderdeel was van een geclassificeerd militair programma. Als alles volgens plan verloopt, verandert het toestel binnenkort in NASA's nieuwste 'Vomit Comet', een vliegtuig waarmee astronauten gewichtloosheid kunnen ervaren zonder de aarde te verlaten.
Die opmerkelijke stap roept veel vragen op. Waarvoor gebruikte de Amerikaanse luchtmacht dit toestel eigenlijk? Waarom is er zo weinig over bekend? En hoe verandert een geheim militair vliegtuig ineens in een belangrijk hulpmiddel voor de terugkeer van mensen naar de maan?
Wat is een ‘Vomit Comet’?
De bijnaam ‘Vomit Comet’ klinkt weinig aantrekkelijk, maar is wereldwijd bekend binnen de ruimtevaart. Het gaat om speciaal aangepaste vliegtuigen die voortdurend steile klim- en duikvluchten maken. Tijdens zo’n parabolische vlucht ervaren de mensen aan boord ongeveer twintig tot dertig seconden gewichtloosheid. Dat is ideaal om nieuwe ruimtepakken, apparatuur en experimenten te testen voordat ze daadwerkelijk de ruimte in gaan. De bijnaam ontstond doordat veel deelnemers misselijk worden tijdens de heftige bewegingen van het vliegtuig.
NASA maakt al tientallen jaren gebruik van dit soort toestellen. Op dit moment gebeurt dat vooral via het commerciële bedrijf Zero-G, dat een omgebouwde Boeing 727 gebruikt onder de naam G-Force One. Nu lijkt NASA echter weer een eigen vliegtuig te willen inzetten.
NASA zoekt naar een nieuwe Boeing 737
Uit recent vrijgegeven documenten blijkt dat NASA een contract heeft afgesloten met het Amerikaanse luchtvaartbedrijf Denmar Technical Services. Dat bedrijf moet onderzoeken of een Boeing 737-73W geschikt is om om te bouwen tot een vliegtuig voor parabolische vluchten. De opdracht gaat veel verder dan alleen een technische inspectie. Denmar moet achterstallig onderhoud uitvoeren, het toestel luchtwaardig maken, de cabine aanpassen voor gewichtloze experimenten en uiteindelijk voorzien van de bekende NASA-kleuren. Het project heeft grote haast. NASA wil het vliegtuig uiterlijk op 1 oktober 2026 gereed hebben.
Belangrijk voor het Artemis-programma
De nieuwe Boeing krijgt een cruciale rol binnen het Artemis-programma, waarmee de Verenigde Staten opnieuw astronauten op de maan willen laten landen. Tijdens de gewichtloze vluchten worden onder meer nieuwe maanpakken getest. Ook allerlei systemen die astronauten op het maanoppervlak gebruiken, moeten uitgebreid worden gecontroleerd voordat ze daadwerkelijk de ruimte in gaan.
Hoewel de bemande Artemis II-missie eerder succesvol om de maan vloog, moet de eerste nieuwe maanlanding nog plaatsvinden. NASA wil alle apparatuur vooraf onder zo realistisch mogelijke omstandigheden testen. Een aangepast vliegtuig is daarvoor veel goedkoper en flexibeler dan experimenten in de ruimte.
Een geheim militair programma
De Boeing 737 is momenteel nog eigendom van de Amerikaanse luchtmacht. Volgens NASA maakt het toestel deel uit van een geclassificeerd militair programma, waardoor veel informatie over de huidige aanpassingen geheim blijft. Uit de officiële documenten blijkt zelfs dat NASA geen volledig inzicht heeft in de militaire modificaties, omdat de organisatie daarvoor geen zogenoemde “need to know” heeft. Pas nadat het militaire programma is afgerond, wordt het vliegtuig officieel overgedragen aan NASA.
Voor de ombouw schakelt NASA Denmar Technical Services in. Het bedrijf werkt al jaren aan het toestel in opdracht van de luchtmacht en kent alle technische aanpassingen. Omdat veel van die informatie geheim is, kan NASA die niet zomaar met andere bedrijven delen. Denmar moet daarom beoordelen of de Boeing geschikt is voor parabolische vluchten en, als dat zo is, de noodzakelijke aanpassingen uitvoeren.
Is dit het mysterieuze toestel N712JM?
Hoewel NASA het registratienummer nergens noemt, wijzen vrijwel alle aanwijzingen naar één specifiek vliegtuig: de Boeing 737 met registratie N712JM. Dat toestel dook in 2020 plotseling op nadat de Amerikaanse luchtmacht het had overgenomen. Opvallend genoeg zag het vliegtuig er toen vrijwel nieuw uit. De groene beschermlaag die normaal tijdens de productie wordt gebruikt, zat er nog steeds op. Ook waren sensoren, meetapparatuur en kabels zichtbaar die via de passagiersramen de cabine in liepen.
Luchtvaartjournalist Jon Ostrower concludeerde destijds dat vrijwel alles wees op een vliegend testplatform. Hij zei daarover: “Dit is duidelijk een vliegtuig dat nooit de normale afwerking heeft gekregen die je bij een commercieel toestel verwacht. De groene laag beschermt de romp tijdens de productie. Je ziet ook nog het productienummer en allerlei meetapparatuur. Dat wijst sterk op een testvliegtuig.”
Vreemde testvluchten boven Californië
Kort nadat de luchtmacht het toestel had overgenomen, begonnen opvallende testvluchten. Onder de roepnaam STING 38 vloog de Boeing regelmatig boven militaire oefengebieden voor de kust van Zuid-Californië. De vliegroutes weken sterk af van normale lijnvluchten en bevatten allerlei ongebruikelijke patronen. Wat er precies werd getest, is nooit bekendgemaakt. Dat voedde jarenlang allerlei speculaties binnen de luchtvaartwereld.
Mogelijke link met geheime militaire projecten
Nog interessanter is waar het vliegtuig officieel stond geregistreerd. Volgens gegevens van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA was N712JM gekoppeld aan een adres op Bolling Air Force Base in Washington. Dat adres wordt in verband gebracht met het Rapid Capabilities Office van de Amerikaanse luchtmacht.
Die organisatie werkt aan enkele van de meest geheime militaire projecten van de Verenigde Staten. Zo speelde het Rapid Capabilities Office een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de B-21 Raider stealthbommenwerper en het herbruikbare X-37B-ruimtevaartuig. Dat betekent uiteraard niet dat deze Boeing direct aan die projecten meewerkte. Het laat wel zien dat het toestel zich bevond binnen een omgeving waar uiterst gevoelige technologie wordt ontwikkeld.
Ook Sierra Nevada Corporation duikt op
Door de jaren heen werd N712JM meerdere keren waargenomen op de luchthaven van Colorado Springs. Daar bevindt zich een belangrijke vestiging van Sierra Nevada Corporation, een bedrijf dat gespecialiseerd is in het aanpassen van vliegtuigen voor de Amerikaanse defensie. Waarom het toestel daar verbleef, is nooit officieel uitgelegd. Online vluchtgegevens lieten de afgelopen maanden opnieuw activiteit rond het vliegtuig zien. Bevestigde vluchten werden echter niet geregistreerd. Dat maakt het mysterie alleen maar groter.
Lees ook: Deze Belgische Toyota GT86 kan straks een echte Hot Wheels-auto worden
Niet hetzelfde vliegtuig als de beroemde RAT55
Sommige waarnemers dachten aanvankelijk dat NASA de bekende NT-43A zou overnemen. Dat toestel staat beter bekend onder de roepnaam RAT55 en geldt al jaren als een van de geheimzinnigste Boeing 737’s ter wereld. Het vliegtuig werd gebruikt om radar- en infraroodsignaturen van militaire vliegtuigen te meten.
De recente documenten maken echter duidelijk dat het om een Boeing 737-700 gaat en niet om de veel oudere Boeing 737-200 waarop RAT55 is gebaseerd. Wel is opvallend dat ook RAT55 onlangs een rol speelde tijdens de Artemis II-missie. Het toestel ondersteunde onder meer de lancering en de berging van de ruimtecapsule.
Waarom NASA juist dit toestel wil
Voor NASA lijkt de keuze logisch. Het vliegtuig is relatief modern, beschikt al over uitgebreide testapparatuur en is gebouwd als vliegend proefplatform. Veel van de bestaande systemen kunnen waarschijnlijk opnieuw worden gebruikt tijdens gewichtloze testvluchten. Dat bespaart tijd én geld. Denmar kent het toestel bovendien als geen ander. Daardoor hoeft een nieuwe aannemer zich niet eerst jarenlang in de complexe techniek te verdiepen. NASA heeft inmiddels een contract van 8,4 miljoen dollar toegekend voor de ombouw.
Volgens de ruimtevaartorganisatie zal de aangepaste Boeing parabolische vluchten uitvoeren die de zwaartekracht op de maan nabootsen. Zo kunnen nieuwe ruimtepakken en andere systemen uitvoerig worden getest voordat astronauten daadwerkelijk voet zetten op het maanoppervlak.
De Amerikaanse luchtmacht bevestigt
Na jarenlang zwijgen heeft ook de Amerikaanse luchtmacht inmiddels een korte verklaring afgegeven. “De Boeing 737-73W werd oorspronkelijk aangeschaft als vliegend testplatform. Dat programma is beëindigd en de Amerikaanse luchtmacht draagt het toestel nu over aan NASA.” Meer details over de oorspronkelijke missie werden niet gegeven.
Het mysterie is nog lang niet opgelost
Ondanks de nieuwe informatie blijven veel vragen onbeantwoord. Welke experimenten voerde het toestel precies uit? Welke geheime technologie zat aan boord? En waarom werd juist deze Boeing jarenlang verborgen gehouden? Waarschijnlijk zullen veel van die antwoorden nooit openbaar worden.
Wat inmiddels wel duidelijk lijkt, is dat een vliegtuig dat jarenlang achter gesloten deuren werkte binnenkort een heel ander doel krijgt. In plaats van geheime militaire experimenten helpt het straks mogelijk astronauten veilig terug te keren naar de maan.
Lees ook: Samsung Galaxy Z Fold 8 en Z Flip 8 zijn de telefoons voor de toekomst
Lees ook
