De ontdekking werd gedaan in Gölyazı, een schilderachtig dorp aan het Uluabatmeer in het noordwesten van Turkije. Hier liggen de resten van Apollonia ad Rhyndacum, een oude stad met een indrukwekkend theater uit de hellenistische periode. Sinds 2021 zijn archeologen bezig het theater bloot te leggen. Onder leiding van professor Derya Şahin van de Bursa Uludağ Universiteit kwam het team ditmaal iets onverwachts tegen.
Een graf vol vragen
Aan de noordkant van de onderste tribune vonden onderzoekers een grafkamer van leemstenen, afgedekt met terracotta dakpannen. Binnen lagen verbrande menselijke resten. “Dit jaar ontdekten we een ongewoon graf met een grafkamer van leemstenen en een dak van terracotta pannen.
Het was een fascinerende vondst”, vertelt professor Derya Şahin aan persbureau Anadolu. “Waarom bevond zich hier een graf? Dat is een groot vraagteken, maar het maakt ons ook bijzonder enthousiast.”
Wie lag hier begraven?
Het mysterie wordt nog groter door een opvallend detail. De oude stad had namelijk al een eigen begraafplaats, een zogenoemde necropolis, vlak bij de stadspoort. Waarom zou iemand dan midden in een theater worden begraven? Volgens Şahin kan de locatie wijzen op een bijzondere betekenis.
Lees meer: Archeologen stuiten tijdens wegwerkzaamheden op lugubere ontdekking uit Romeinse tijd
Mogelijk ging het om iemand die werd vereerd of een belangrijke rol speelde binnen de gemeenschap. “Het graf moet een bijzondere betekenis hebben gehad, mogelijk verbonden aan iets heiligs of heldhaftigs”, zegt de archeoloog. Wie er precies begraven lag, blijft onbekend. Omdat de overledene werd gecremeerd, is zelfs niet duidelijk of het graf één of meerdere personen bevatte. Veel voorwerpen die aanwijzingen hadden kunnen geven, ontbreken.
Theater voor 5.000 mensen
Het graf is niet de enige reden waarom archeologen enthousiast zijn. Het theater zelf is minstens zo indrukwekkend. Het werd ruim 2.000 jaar geleden tegen de hellingen van de Zambaktepe-heuvel gebouwd, met uitzicht over het Uluabatmeer. Op de tribunes konden naar schatting 5.000 toeschouwers plaatsnemen. Zelfs aan de belangrijke gasten was gedacht. Het theater beschikte over speciale zitgedeelten die doen denken aan de viploges van tegenwoordig. Inmiddels hebben archeologen 42 rijen zitplaatsen blootgelegd en op hun oorspronkelijke plek teruggezet.
Het theater bestond vermoedelijk uit twee verdiepingen, gescheiden door een smalle doorgang. Van de bovenste tribunes is weinig overgebleven. Onderzoekers denken dat deze op stenen gewelven rustten, zoals bij Romeinse theaters vaker voorkwam.
Nog meer geheimen onder de grond
De opgravingen zijn geen eenvoudige klus. Gölyazı is door de eeuwen heen bewoond gebleven, waardoor veel historische resten beschadigd zijn geraakt of onder latere bebouwing verdwenen. Maar juist dat maakt de zoektocht spannend. Rond het theater kunnen nog resten van tempels, oude wegen en andere gebouwen verborgen liggen. “Er blijven nog veel mogelijkheden verborgen die hun geheimen bewaren”, aldus Şahin.
Voorlopig draait alles om die ene mysterieuze graftombe. Want tussen duizenden theaterstoelen lag bijna 2.000 jaar lang een graf verborgen. Wie kreeg daar zijn laatste rustplaats, en waarom juist op die plek? Het antwoord ligt mogelijk nog ergens onder de Turkse grond.
Lees ook: 800 jaar oud kasteel ontdekt in Ierland: het zat al die tijd hierachter verstopt…
