Het verhaal begint bijna 1700 jaar geleden. Volgens een oude Welshe legende werd de Romeinse keizer Macsen Wledig verliefd op een mysterieuze vrouw die hij alleen in zijn dromen zag. Hij was zo onder de indruk dat hij besloot haar te zoeken. Zijn zoektocht bracht hem naar Wales, waar hij zijn droomvrouw uiteindelijk vond. Ze wilde best met hem trouwen, maar stelde wel een stevige eis. De keizer moest eerst een flink deel van Brittannië voor haar vader veroveren.
Macsen stemde toe en sloeg volgens de overlevering zijn kamp op bij Frenni Fawr, een heuvel in het huidige Pembrokeshire. Het verhaal staat in de Mabinogion, een verzameling middeleeuwse Welshe vertellingen. Eeuwenlang werd het vooral als een mooi stukje folklore beschouwd. Tot een archeoloog iets bijzonders tegenkwam.
Bijzondere vondst tijdens fietstocht
In 2024 fietste archeoloog Mark Merrony van de Universiteit van Oxford door het noorden van Pembrokeshire. Onderweg viel zijn oog op een merkwaardig stuk steen dat uit de grond stak. Het bleek een Romeinse daklei te zijn. Een ontdekking die uiteindelijk leidde tot de vondst van een compleet Romeins fort. Het terrein besloeg mogelijk drie hectare en bood ooit onderdak aan zo’n 500 soldaten.
Bij opgravingen in september 2026 vonden onderzoekers onder meer resten van gebouwen, een Romeinse weg, een oven en aardewerk. Ook kwamen munten uit de vierde eeuw, een ijzeren schrijfstift en een speelstuk tevoorschijn. Het zijn tastbare sporen van Romeinse soldaten op een plek waar niemand zo’n groot militair complex had verwacht.
Lees meer: NASA zoekt sporen van leven op Mars, maar begint in Schotland
Was de legende dan toch waar?
Het Romeinse fort is vooral interessant vanwege de ligging. Het bevindt zich vlak bij de heuvel die in de oude legende wordt genoemd. “Als Magnus Maximus daar was, moet er ook een leger aanwezig zijn geweest”, vertelde Merrony aan The Guardian.
Magnus Maximus is de historische figuur achter de legendarische Macsen Wledig. In 383 werd hij door zijn soldaten uitgeroepen tot Romeins keizer. Volgens Merrony is het goed mogelijk dat Maximus dit Romeinse fort heeft gebruikt. Zelf gebouwd heeft hij het waarschijnlijk niet. Het complex zou al tussen 74 en 78 na Christus zijn aangelegd, ruim drie eeuwen voordat Maximus aan de macht kwam.
Van keizer tot volksheld
Het echte leven van Magnus Maximus kende overigens een minder romantisch einde dan de legende. Na een bloedige machtsstrijd werd hij in 388 verslagen en geëxecuteerd. In Wales groeide hij juist uit tot een geliefde volksheld. Middeleeuwse verhalen maakten van hem een machtige heerser die trouwde met een Welshe prinses. Zijn naam kreeg een vaste plek in de plaatselijke geschiedenis.
Of de keizer daadwerkelijk bij Frenni Fawr kampeerde, valt voorlopig niet te bewijzen. Maar de ontdekking maakt het verhaal ineens een stuk geloofwaardiger. Merrony noemt de vondst “een buitengewone samensmelting van mythe en werkelijkheid”. Zo blijkt een verhaal dat eeuwenlang als fantasie werd afgedaan misschien toch een verrassend stevige fundering te hebben, net als het Romeinse fort zelf.
