De Schotse Hooglanden hebben meer gemeen met Mars dan je zou verwachten. Vooral de eeuwenoude rotsen van de Stoer-formatie zijn voor NASA een wetenschappelijke goudmijn. Deze gesteenten ontstonden ongeveer 1,2 miljard jaar geleden, toen rivieren en meren het landschap vormden. In de rotsen zitten zelfs sporen van microscopisch leven uit een tijd waarin er nog geen planten op het land groeiden. Dat maakt Schotland bijzonder interessant.
Verdachte vlekjes op Mars
De aanleiding voor de Schotse expeditie ligt miljoenen kilometers verderop. NASA’s Marsrover Perseverance ontdekte in de Jezero-krater opvallende verkleuringen in gesteente. Deze zogenoemde reductievlekken ontstaan door chemische reacties. Op aarde kunnen vergelijkbare verschijnselen verband houden met micro-organismen.
Heeft Perseverance dan eindelijk buitenaards leven ontdekt? Zo snel gaat het helaas niet. De vlekken zijn interessant, maar vormen geen bewijs. Ook processen zonder levende organismen kunnen zulke sporen achterlaten. Precies daarom kijkt NASA nu naar de Schotse rotsen.
Geen vakantie voor NASA
Het onderzoek was bepaald geen ontspannen wandeling. Bij Clachtoll klauterden wetenschappers met draagbare meetinstrumenten over rotsen en langs steile kliffen. Regen, gladde hellingen en opkomend zeewater maakten het werk behoorlijk uitdagend. Sommige plekken waren alleen bij laagwater bereikbaar. Met hun apparatuur onderzochten de onderzoekers mineralen en chemische stoffen. Ook verzamelden ze gesteentemonsters voor uitgebreid laboratoriumonderzoek.
Lees meer: NASA bouwt nieuwe ruimtetelescoop die verborgen deel van het heelal zichtbaar moet maken
Het geheim zit in de stenen
De Schotse monsters worden nu met geavanceerde apparatuur onderzocht. Wetenschappers willen weten hoe sporen van oeroud leven miljarden jaren bewaard kunnen blijven. Die kennis kan NASA helpen om de gegevens van Perseverance beter te begrijpen. Ook biedt het onderzoek aanknopingspunten voor toekomstige Marsmissies en het analyseren van eventuele Marsmonsters op aarde.
Het bijzondere is dat de zoektocht twee kanten op werkt. Terwijl NASA probeert het verleden van Mars te ontrafelen, leren onderzoekers ook meer over de vroegste geschiedenis van onze eigen planeet. Zo kan een natte, winderige kust in Schotland uiteindelijk antwoord geven op een van de grootste vragen uit de ruimtevaart: waren we ooit niet alleen in het heelal?
