Nazi-roofkunst duikt op in Amsterdam: schilderij van Jacques Goudstikker gaat terug naar erfgenamen
Een schilderij dat tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi's werd geroofd uit de kunstcollectie van de Joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker, wordt teruggegeven aan zijn erfgenamen. Het werk kwam op een opmerkelijke manier boven water. Een Amsterdammer nam het tientallen jaren geleden mee uit een afvalhoop, zonder te weten welke bijzondere geschiedenis erachter schuilging.
Robert van der Hoek vertelde dat hij het schilderij meenam, omdat hij het zonde vond om het weg te gooien. Vervolgens zette hij het jarenlang in zijn kelder. Pas dit jaar ontdekte hij dat het schilderij mogelijk afkomstig was uit de door de nazi’s geroofde collectie van Jacques Goudstikker.
Label op de achterkant
De doorbraak kwam nadat Van der Hoek in De Telegraaf een artikel las over een ander teruggevonden schilderij uit de collectie van Jacques Goudstikker. Dat werk, Portret van een jong meisje van Toon Kelder, bleek in bezit te zijn van de kleindochter van Hendrik Seyffardt, een leider van de Nederlandse Waffen-SS. Van der Hoek herinnerde zich dat ook zijn schilderij een etiket op de achterkant had met de tekst “Collectie Goudstikker” en inventarisnummer 1647. Hij stuurde foto’s van het schilderij en het label naar De Telegraaf. De krant schakelde vervolgens kunstdetective Arthur Brand in om de herkomst te onderzoeken.
Arthur Brand bevestigt herkomst
Brand kon vaststellen dat het schilderij daadwerkelijk deel uitmaakte van de collectie van Jacques Goudstikker. Daarbij maakte hij gebruik van een zwart notitieboekje waarin Goudstikker een groot deel van zijn kunstverzameling had geregistreerd. Volgens Brand gaat het waarschijnlijk om een werk van de Nederlandse schilder Hendrick van der Burgh uit de Gouden Eeuw. Vermoedelijk kocht Goudstikker het schilderij rond 1925. Het toont het interieur van de Amsterdamse Nieuwe Kerk.
Nog altijd veel geroofde kunst vermist
Jacques Goudstikker vluchtte in 1940 uit Nederland tijdens de Duitse inval. Het grootste deel van zijn indrukwekkende verzameling oude meesters bleef achter en werd kort daarna door de nazi’s geroofd. Een aanzienlijk aantal werken belandde uiteindelijk in de privécollectie van nazi-kopstuk Hermann Göring.
De Nederlandse overheid gaf in 2006 al 202 kunstwerken uit de collectie van Goudstikker terug aan zijn erfgenamen. Zijn oorspronkelijke verzameling bestond uit meer dan duizend werken. Een groot deel daarvan is nog altijd spoorloos.
De vondst in Amsterdam laat zien dat geroofde kunst nog steeds onverwacht kan opduiken. Dankzij het bewaarde inventarisnummer en zorgvuldig onderzoek krijgt opnieuw een kunstwerk zijn rechtmatige bestemming terug.
Lees meer: Deze Pokémon-knuffels van Sean Wotherspoon kunnen zomaar collector’s items worden
Lees ook
