Stel je Afrika honderdduizenden jaren geleden voor. Onze voorouders trokken door een landschap waarin ze blijkbaar niet de enige mensen waren. Er leefde nog een andere menselijke lijn, waarvan geen bot of schedel bekend is. De soort verdween, maar liet wel iets achter: DNA dat vandaag nog altijd in ons lichaam zit.
Wetenschappers hebben namelijk sporen gevonden van een mysterieuze ‘spooklijn’ in het DNA van moderne mensen. De ontdekking laat zien dat onze evolutionaire geschiedenis nog ingewikkelder is dan gedacht.
Ons DNA bevat een onbekende voorouder
Dat moderne mensen zich vermengden met Neanderthalers was al bekend. Veel mensen buiten Afrika dragen gemiddeld ongeveer 2 procent Neanderthaler-DNA. Nu wijst nieuw genetisch onderzoek op nóg een ontmoeting. Met een analysemethode genaamd TRACE onderzochten wetenschappers honderden moderne menselijke genomen. De software zoekt naar opvallend oude stukken DNA die relatief weinig recombinatie hebben ondergaan. Die combinatie kan erop wijzen dat genetisch materiaal later vanuit een andere menselijke populatie in onze voorouders terechtkwam.
De methode herkende eerst succesvol bekende stukken DNA van Neanderthalers en Denisovamensen. Vervolgens verscheen iets onverwachts. Ongeveer 0,5 tot 1,1 procent van het huidige menselijke genoom lijkt afkomstig van een tot nu toe onbekende menselijke lijn.
Een ‘spooklijn’ uit Afrika
Het mysterieuze DNA komt voor bij moderne mensen over de hele wereld. Dat is een belangrijke aanwijzing. De vermenging moet waarschijnlijk hebben plaatsgevonden voordat Homo sapiens zich vanuit Afrika over andere continenten verspreidde. Afrikaanse populaties bezitten bovendien een grotere diversiteit aan deze oude DNA-fragmenten. Dat past bij het idee dat slechts een deel van de Afrikaanse bevolking uiteindelijk naar Eurazië trok.
Wie deze onbekende mensen precies waren, blijft voorlopig een raadsel. Onderzoekers schatten dat hun evolutionaire lijn zich meer dan 800.000 jaar geleden afsplitste van die van moderne mensen. Dat gebeurde ongeveer rond dezelfde periode waarin ook de voorouders van Neanderthalers en Denisovamensen een afzonderlijke tak gingen vormen.
Zelfs nóg ouder DNA duikt op
De onderzoekers vonden ook aanwijzingen voor een veel oudere erfenis. Denisovamensen zouden zich ooit hebben vermengd met een zogenoemde ‘superarchaïsche’ menselijke populatie. Die lijn splitste zich mogelijk bijna 1,8 miljoen jaar geleden af.
Lees meer: Oekraïense onderzoekers doen opvallende claim: de maan wordt gebruikt als basis voor UFO’s
Een klein deel van dat oeroude DNA lijkt via Denisovamensen uiteindelijk bij moderne mensen in Oceanië terechtgekomen. Wat deze genen precies doen, is nog onzeker. Sommige liggen in de buurt van genen die betrokken zijn bij de stofwisseling en het immuunsysteem.
De ontdekking maakt vooral duidelijk dat menselijke evolutie geen eenvoudige stamboom is. Het lijkt eerder op een netwerk van populaties die elkaar ontmoetten, zich vermengden en weer verdwenen. Sommige kennen we van fossielen. Andere bestaan voorlopig alleen als genetische schimmen in ons eigen DNA.
Lees ook
