Eindelijk: Facebook en Instagram gaan flink op de schop na Meta-deal van 18 miljard (!) dollar

De rechtszaak kwam van een grote groep Amerikaanse staten. Zij beschuldigden Meta ervan Facebook en Instagram bewust verslavend te hebben gemaakt voor minderjarigen. Ook zou het bedrijf de risico’s hebben gebagatelliseerd en onrechtmatig gegevens van jonge gebruikers hebben verzameld. Meta blijft erbij dat het niets verkeerd heeft gedaan. Het bedrijf schikt om een langdurige juridische strijd te voorkomen. Aan die vrede hangt wel een stevig prijskaartje.

Twee uur en klaar

De grootste verandering is simpel: gebruikers onder de 18 krijgen standaard maximaal twee uur Facebook en Instagram per dag. Die limiet geldt voor beide apps samen en meerdere accounts bieden geen ontsnappingsroute. Ouders kunnen de beperking wel uitschakelen.

Ook nachtelijk scrollen wordt aangepakt. Tussen middernacht en 06.00 uur gaan belangrijke onderdelen van de apps op slot. Alleen een ouder kan die nachtmodus uitzetten. Meta pakt ook meldingen aan. Tussen 22.00 en 07.00 uur en tijdens schooluren, van 08.00 tot 15.00 uur, blijven pushmeldingen grotendeels stil. Persoonlijke berichten en belangrijke veiligheidswaarschuwingen vormen een uitzondering.

Meta tikt op je schouder

Wie zichzelf gemakkelijk verliest in een eindeloze stroom video’s en foto’s, krijgt voortaan hulp van Meta zelf. Na iedere vijftien minuten onafgebroken gebruik verschijnt een melding. Bij 60 en 90 minuten dagelijkse schermtijd volgt opnieuw een seintje. Het idee is dat jongeren bewuster gaan nadenken over hoeveel tijd ze eigenlijk in de apps doorbrengen. Of een pop-up werkelijk opgewassen is tegen een bijzonder verslavende reeks Reels, zal in de praktijk moeten blijken.

Lees meer: Modder propt complete Steam Deck in piepkleine Game Boy

Weg met de like-race

Ook de sociale populariteitsmeter krijgt een tik. Het aantal likes en reacties wordt bij tieners standaard verborgen. Opvallender is de aanpak van het algoritme. Jongeren krijgen de mogelijkheid om voor een ouderwetse chronologische feed te kiezen, zonder gepersonaliseerde aanbevelingen. Ouders kunnen zo’n niet-algoritmische tijdlijn zelfs verplicht stellen. Autoplay kan eveneens worden uitgeschakeld. Nieuwe video’s beginnen dan niet vanzelf. Je moet bewust tikken of swipen om verder te kijken.

Filters die cosmetische ingrepen of extreem zware make-up nabootsen, verdwijnen voor tieneraccounts. Meta wil zo voorkomen dat jonge gebruikers voortdurend worden geconfronteerd met onrealistische schoonheidsidealen.

Vreemden op afstand

Tieneraccounts blijven standaard privé. Meta maakt het ook moeilijker voor verdachte volwassenen om jongeren te vinden, volgen of berichten te sturen. Bepaalde leeftijdsongeschikte accounts en content blijven buiten bereik van gebruikers tussen 13 en 18 jaar. Veel van deze maatregelen moeten tien jaar van kracht blijven. Voor de dagelijkse tijdslimiet en nachtmodus geldt voorlopig een periode van vijf jaar.

Een rekening van 18 miljard

Dan het geld. Meta betaalt maximaal 18 miljard dollar, verspreid over tien jaar. Ongeveer 70 procent, circa 12,7 miljard dollar, gaat naar deelnemende Amerikaanse staten. Een deel daarvan wordt ingezet voor programma’s rond online veiligheid en jongeren. De resterende 30 procent, ruim 5 miljard dollar, heeft een interessante voorwaarde. Dat geld komt pas vrij als ook YouTube en TikTok vergelijkbare veiligheidsmaatregelen invoeren en financieel bijdragen.

Meta koopt met deze schikking dus niet simpelweg een juridisch probleem af. Het bedrijf verandert Facebook en Instagram én legt ondertussen de bal bij zijn grootste concurrenten. Als YouTube en TikTok meegaan, kan een rechtszaak tegen één techgigant uiteindelijk de spelregels voor een groot deel van sociale media herschrijven.