SSD’s en USB-sticks gebruiken NAND-flashgeheugen. Dat bewaart gegevens als elektrische lading in piepkleine geheugencellen. Klinkt betrouwbaar, maar er zit een addertje onder het gras. De isolatie rond die cellen is namelijk niet perfect. Na verloop van tijd ontsnappen elektronen, waardoor opgeslagen gegevens beschadigd kunnen raken. Vooral wanneer een SSD jarenlang zonder stroom ligt, kan dat problemen opleveren.
Niet ieder type flashgeheugen is even betrouwbaar. SLC bewaart één bit per cel en houdt gegevens doorgaans het langst vast. MLC slaat twee bits op, TLC drie en QLC zelfs vier. Dat laatste klinkt efficiënt, maar heeft een keerzijde. Hoe meer bits per cel, hoe kleiner de marges tussen de elektrische spanningen. Vooral QLC is daardoor gevoeliger voor slijtage en gegevensverlies.
Een versleten SSD vergeet sneller
Intensief gebruik maakt de situatie erger. Iedere keer dat je gegevens schrijft en wist, slijt het flashgeheugen een klein beetje. YouTuber HTWingNUt besloot dat eens flink op de proef te stellen. Hij vulde vier SSD’s van 128 GB met gegevens. Twee exemplaren liet hij met rust. De andere twee kregen een stevige martelgang van maar liefst 280 TB aan schrijfacties. Hun officiële levensduur bedroeg slechts 60 TBW.
Vervolgens verdwenen de SSD’s in antistatische zakken, zonder stroom. Na één jaar werkte alles nog perfect. Maar na twee jaar bleek één van de zwaar versleten SSD’s vier beschadigde bestanden te bevatten. Het controleren van de gegevens duurde bovendien ruim 42 minuten, tegenover tien minuten een jaar eerder. De steekproef was klein, maar de boodschap duidelijk: een versleten SSD kan sneller gegevens verliezen.
Lees meer: Sony verrast met een wel heel bijzondere limited edition van ongekend populaire topkoptelefoon
USB-sticks zijn onvoorspelbaar
Ook USB-sticks kunnen na verloop van tijd gegevens verliezen, al houden sommige exemplaren het verrassend lang vol. Dat bleek uit een experiment uit 2020, waarbij tien Kingston DataTraveler SE9-sticks van 32 GB werden gevuld met willekeurige gegevens. Het doel was om te onderzoeken hoe lang de bestanden intact zouden blijven. Begin 2026 waren vijf van de tien USB-sticks gecontroleerd. Het resultaat? Geen enkele beschadigde bit. Zelfs na zes jaar bleken alle gecontroleerde gegevens nog volledig intact.
Een andere test liep aanzienlijk minder goed af. Een Reddit-gebruiker bewaarde goedkope USB-sticks onder verschillende omstandigheden. Na één jaar waren op een stick op zolder 138 afbeeldingen beschadigd. Een exemplaar dat binnenshuis lag, telde zelfs 773 beschadigde foto’s. Een derde stick, die regelmatig werd aangesloten en gecontroleerd, had slechts zes beschadigde afbeeldingen. Goedkoop betekent dus niet automatisch slecht, terwijl een nette opslagplek evenmin garanties biedt.
Harde schijven hebben andere kuren
Traditionele harde schijven, oftewel HDD’s, werken anders. Ze bewaren gegevens magnetisch op draaiende schijven. Daardoor hebben ze geen last van elektronen die langzaam uit geheugencellen ontsnappen. Maar ook deze oude rotten zijn niet onsterfelijk. Magnetische gegevens kunnen beschadigd raken en langdurige stilstand brengt mechanische risico’s met zich mee. Lagers kunnen vastlopen, waardoor de schijf niet meer opstart. Je bestanden staan er misschien nog keurig op maar probeer ze dan nog maar eens te bereiken.

Lees meer: Met deze 3 Gmail-filters blijft je inbox eindelijk leeg (en dat scheelt een hoop frustratie)
Vertrouw nooit op één schijf
Wat is dan de beste manier om je foto’s, video’s en documenten veilig te bewaren? Simpel: vertrouw nooit op één opslagapparaat. Maak meerdere back-ups, bewaar een kopie op een andere locatie en controleer regelmatig of je bestanden nog leesbaar zijn. De bekende 3-2-1-regel blijft een prima uitgangspunt: drie kopieën, twee verschillende opslagmedia en één kopie op een andere locatie.
Want of je nu een dure SSD, een ouderwetse harde schijf of een goedkope USB-stick gebruikt, je gegevens zijn pas veilig als je er meerdere kopieën van hebt. Die USB-stick onder in je rommellade? Misschien toch eens kijken of je vakantiefoto’s er nog op staan.