Weerswaarschuwing: ‘Super El Niño’ kan 451.000 extra hittedoden eisen
Een uitzonderlijk krachtige El Niño kan de komende zes maanden wereldwijd tot ongeveer 451.000 extra sterfgevallen door extreme temperaturen veroorzaken. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van het Climate Impact Lab. Vooral kwetsbare landen met weinig verkoeling, beperkte gezondheidszorg en zwakke waarschuwingssystemen lopen gevaar.
Bijna een half miljoen extra sterfgevallen
De onderzoekers keken naar de periode van september 2026 tot en met februari 2027. In die maanden kan de krachtige El Niño de temperaturen in grote delen van de wereld verder opstuwen. De gevolgen van het weerfenomeen kunnen daarna nog tot ver in 2027 merkbaar blijven.
De berekening is gebaseerd op de maandelijkse relatie tussen temperatuur en sterfte in 24.378 regio’s. Die historische gegevens zijn gecombineerd met actuele temperatuurverwachtingen. Vervolgens berekenden de onderzoekers hoeveel extra mensen kunnen overlijden in vergelijking met een gemiddelde maand tussen 1996 en 2025.
Het getal van 451.000 is dus geen vaststaand dodental, maar een wetenschappelijke projectie. Het gaat bovendien niet alleen om mensen die direct tijdens een hittegolf overlijden. Langdurige warmte kan ook hart- en vaatziekten en ademhalingsproblemen verergeren, terwijl uitdroging en overbelasting van de gezondheidszorg extra risico’s opleveren.
Deze landen lopen het meeste gevaar
Volgens de analyse zullen de zwaarste gevolgen waarschijnlijk zichtbaar worden in landen als Nigeria, Indonesië, Brazilië, India en Soedan. Daar wonen veel mensen in gebieden waar extreme hitte samenkomt met armoede, beperkte toegang tot airconditioning en minder goed ontwikkelde gezondheidszorg.
Ook rijkere landen blijven niet volledig buiten schot. Voor de Verenigde Staten wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met duizenden extra sterfgevallen. Het grootste deel van de verwachte slachtoffers zal echter vallen in landen die het minste geld en de minste middelen hebben om zich tegen extreme temperaturen te beschermen.
Onderzoeker Tamma Carleton benadrukt dat betere waarschuwingen, koelcentra en gerichte noodhulp nu nog veel levens kunnen redden. Op langere termijn zijn steden met meer schaduw, koelere woningen en toegankelijke gezondheidszorg nodig.
Wat is een ‘Super El Niño’?
El Niño ontstaat wanneer het zeewater in het centrale en oostelijke deel van de tropische Stille Oceaan veel warmer wordt dan normaal. Daardoor veranderen luchtstromen en neerslagpatronen over vrijwel de hele wereld. Sommige regio’s krijgen te maken met extreme regenval en overstromingen, terwijl elders juist langdurige droogte, hitte en natuurbranden ontstaan.
De Amerikaanse weerdienst NOAA meldt dat er meer dan 90 procent kans is op een zeer krachtige El Niño in de herfst en winter van 2026-2027. De kans dat het een historisch sterke gebeurtenis wordt, wordt momenteel op 75 procent geschat.
De populaire term ‘Super El Niño’ klinkt spectaculair, maar is geen officiële wetenschappelijke categorie. De Wereld Meteorologische Organisatie spreekt officieel over een zwakke, matige, sterke of zeer sterke El Niño.
Wat merken we ervan in Nederland?
El Niño bepaalt niet automatisch hoe onze winter eruitziet. De invloed op Nederland en de rest van Noord-Europa is veel indirecter dan in gebieden rond de Stille Oceaan. Lokale luchtstromen en andere klimaatpatronen blijven belangrijk.
Toch kunnen we de gevolgen ook hier voelen. Mislukte oogsten, droogte en overstromingen in andere delen van de wereld kunnen voedselprijzen en internationale leveringen beïnvloeden. Producten als rijst, koffie, cacao, suiker en palmolie zijn daarbij extra gevoelig.
De nieuwe waarschuwing maakt vooral duidelijk dat El Niño plaatsvindt boven op een planeet die door klimaatverandering al warmer is geworden. Een tijdelijk natuurlijk weerfenomeen kan daardoor veel harder aankomen dan enkele tientallen jaren geleden. Het cijfer van 451.000 is nog een prognose, maar wel eentje die laat zien hoeveel er de komende maanden op het spel staat.
Lees ook
