‘Meest verontrustende film ooit’ krijgt zeldzame nieuwe release
Sommige films zijn vooral beroemd omdat ze goed zijn. Andere films omdat ze extreem omstreden zijn. Salò, or the 120 Days of Sodom is, volgens steeds meer mensen, allebei. Na jaren verbannen te zijn in Engeland komt de geruchtmakende rolprent nu opnieuw uit, in 4K.
De film uit 1975 van de Italiaanse regisseur Pier Paolo Pasolini werd in het Verenigd Koninkrijk jarenlang verboden. Pas na 24 jaar kreeg de film daar officieel toestemming voor release. Toch wordt Salò door veel filmkenners nog steeds gezien als een belangrijk, maar ook zeer moeilijk kijkbaar meesterwerk.Nu krijgt de film, 51 jaar na de eerste release, een nieuwe uitgave in 4K Ultra HD.
Waarom is Salò zo berucht?
Salò speelt zich af in het fascistische Italië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal draait om vier rijke mannen die achttien tieners ontvoeren en hen 120 dagen lang onderwerpen aan vernedering, marteling en geweld.
De film bevat zeer schokkende scènes, waaronder fysiek en seksueel geweld en andere beelden die moreel loodzwaar zijn om naar te kijken. Daardoor werd Salò in meerdere landen verboden of zwaar omstreden.
Ook in het Verenigd Koninkrijk ging het destijds mis. In 1976 kreeg de film geen classificatie vanwege de extreme inhoud. Een jaar later probeerde een bioscoopclub in Londen de film toch te vertonen. De politie viel de locatie binnen en nam de film in beslag. Ook dreigde men met juridische stappen tegen de eigenaren.
Van verboden film naar filmklassieker
Toch is Salò niet zomaar een horrorfilm die alleen maar wil choqueren. Veel critici en filmmakers zien de film als een harde aanklacht tegen fascisme, macht en misbruik. Juist daardoor kreeg de film door de jaren heen een andere status. Hij bleef berucht, maar werd ook steeds vaker besproken als een belangrijk werk binnen de filmgeschiedenis.
In 2000 kreeg Salò in het Verenigd Koninkrijk alsnog toestemming van de British Board of Film Classification. De film werd toen zonder knipwerk goedgekeurd met een 18-rating.
Nieuwe 4K-release
De British Film Institute brengt Salò nu opnieuw uit in een speciale 4K Ultra HD-editie. Ook zit er een Blu-ray met extra materiaal bij. Dat is opvallend, zeker als je bedenkt dat de film ooit zo omstreden was dat de politie een bioscoop binnenviel om een vertoning te stoppen.
Voor filmliefhebbers is deze nieuwe release daarom bijzonder. Niet omdat Salò een makkelijke filmavond oplevert, maar omdat het een van de meest besproken en controversiële films ooit is. Wie hem gaat kijken, moet wel weten waar hij aan begint. Dit is geen gewone cultfilm voor een gezellige avond op de bank. Salò is zwaar, ongemakkelijk en bedoeld om te schuren. Maar juist daarom blijft de film, ruim vijftig jaar later, nog steeds onderwerp van discussie.
De nieuwe 4K-uitgave lijkt voor Nederlandse filmliefhebbers vooral een importverhaal te worden. Een aparte Nederlandse release is vooralsnog niet bevestigd, maar via de Duitse Wicked Vision-editie en mogelijk de Britse BFI Shop is de film wel te krijgen. Reken alleen niet op Nederlandse ondertitels.