In de meest eenvoudige opsomming is het leven niks anders dan een aaneenschakeling van toevalligheden en geluk. Er zijn nou eenmaal weinig zekerheden afgezien van het gegeven dat je ooit dood gaat. Wellicht sta je er niet bij stil, maar wat als je zou weten wanneer je dood gaat? Wat zou je dan op die laatste dag eten? Voor talloze gevangen op ‘death row’ in de Amerikaanse gevangenissen is dat een realiteit. Dit is de maaltijd die op de laatste dag in de dodencel wordt voorgeschoteld.

Dodencel

Ben je in Amerika veroordeeld tot de doodstraf, dan komt het onvermijdelijke moment dat je wordt overgeplaatst naar de dodencel, ofwel death row. Het is het eindstadium voor de meeste veroordeelden en enkel een succesvol gratieverzoek kan je dan nog redden van het uiteindelijke noodlot. Een belangrijk onderdeel is de allerlaatste maaltijd. Gevangenen mogen dan zelf kiezen wat ze willen eten. Klinkt misschien niet zo heel spannend, maar de Amerikaanse fotograaf Jackie Black legde de 23 laatste maaltijden van verschillende gevangen vast op de gevoelige plaat. Deze unieke opnames vormen het illustere decor van haar project Last Meal. Haar doel is om hiermee een stuk bewustwording te realiseren en de bezoekers een moment van zelfreflectie te geven.

Vanuit de gedachte dat een foto meer kan zeggen dan 1000 woorden, laten de afbeeldingen meer zien dan enkel een maaltijd. Het nodigt uit tot het stellen van vragen die verder gaan dan wat je zelf zou kiezen. Het geeft de gevangen een gezicht en automatisch rijst de vraag of de doodstraf anno 2020 nog rechtvaardig is.

Geen tabak of alcohol

Opvallend genoeg presenteert de fotografe niet alleen de afbeeldingen, maar wordt er ook achtergrondinformatie gegeven. Zo weten we niet alleen wat er wordt gegeten, maar ook wat de misdaad is geweest waar de gevangen schuldig aan zijn bevonden en het opleidingsniveau. Mocht je overigens denken dat bijna alle verzoeken worden gehonoreerd dan is dat zeker niet het geval. De regels voor de laatste maaltijd verschillen per staat. Zo is er slechts een beperkt budget beschikbaar en mag er in de meeste gevallen geen tabak of alcohol gebruikt worden tijden de bewuste maaltijd. Enkele bijzondere en opvallende maaltijden willen we je zeker niet onthouden.

Cheeseburgers, patat en ijs

Op 26 oktober 1987 werd David Stoker schuldig bevonden aan de moord op David Mannrique, een 50-jarige baptistenpredikant, bij een vermeende overval op een winkel in Hale Center, 80 kilometer ten noorden van Lubbock.
David Wayne Stoker werd op 16 juni 1997 ter dood gebracht door middel van een dodelijke injectie. Hij had acht jaar lagere school genoten en was timmerman. Zijn laatste verklaring luidde als volgt: „Ik voel mee met uw verlies… maar ik heb niemand vermoord.”

Gefrituurde kip, patat en witbrood

Op de ochtend van 13 april 1984 gingen Anthony Ray Westley en twee bekenden een autorit maken die zou eindigen in een tragedie. Nadat ze eerst marihuana hadden gerookt en flink wat alcohol hadden gedronken, stopten de drie mannen bij Eileens Bait & Tackle-winkel in Houston. Wat een simpele beroving zou moeten zijn eindigde in een schietpartij toen de eigenaar ter plekke arriveerde. Op 13 mei 1997 wordt Westley geëxecuteerd. Hij had op dat moment ook slechts acht jaar lagere school gehad en werkte als arbeider. „Ik wil dat jullie weten dat ik niemand heb vermoord. Ik hou van jullie,” waren zijn laatste woorden.

View this post on Instagram

Stacy Lamont Lawton
Executed: November 14, 2000 Education: 11 years Occupation: Carpenter Last Meal: One jar of dill pickles Last Statement: “. . .I don’t want y’all to look at me like I am a killer or something ‘cause I ain’t no killer. I didn’t kill your father, I know how it look, but I didn’t do it. . .” ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ While many of us have fantasized about what our last meal request would be, should we find ourselves on Death Row, most of us are far enough removed from the possibility to turn it into a game, no more likely to materialize than a round of Russian Roulette or Cops and Robbers. Artist and activist Jackie Black (@jackieblack100) is not unaware of this voyeuristic detachment in “Last Meal,” a series of photographs documenting the last meal requests of 23 individuals on Death Row in Texas between 1984 and 2001. In fact she capitalizes on it as a means to an end, the end being activating her viewers enough—in sympathy, curiosity, disgust, or what have you—to continue to educate ourselves about the carceral system in the United States and do something—anything—to make it more humane. ⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀ “Jackie Black: Last Meal” is on view at the Parrish through January 31, 2021.

A post shared by Parrish Art Museum (@parrishart) on

Een appel

Soms is de laatste maaltijd het amper waard om een maaltijd genoemd te worden. Dat is het geval bij James Russell. Zijn laatste maaltijd bevat niets meer dan een appel. Russell, 42 jaar, werd op 19 september 1991 geëxecuteerd voor de ontvoering en moord op Thomas Stearns in 1974 in Houston. Stearns zou als getuige tegen Russell getuigen in verband met een overval. Een dag voordat het proces begon, werd de 24-jarige Stearns ontvoerd door Russell en zijn handlanger Lloyd “Sonny” Harris en doodgeschoten.

Cornflakes

Het klinkt niet als een bijzondere maaltijd, maar je kunt ook cornflakes bestellen als laatste maaltijd. Dat deed de 28-jarige Jeffrey Allen Barney. Hij werd  wordt op 16 april 1986 geëxecuteerd voor de meervoudige verkrachting en moord op de vrouw van de predikant die hem na zijn vrijlating voor een eerdere overval aan een baan zou helpen. Als een van de weinigen had hij bekend schuldig te zijn: „Ik heb spijt voor wat ik heb gedaan. Ik verdien dit. Jezus vergeef me.”

Mocht je van plan zijn om naar de Verenigde Staten af te reizen, de expositie is tot 31 januari 2021 te bezichtigen in het Parrish Art Museum in New York. Wil je de foto’s zien, dan kun je ze hier allemaal vinden.